2 - ابو يعقوب اسماعيل بن مهران فرزند محمد السكونى كوفى متوفاى بعد از سال ( 148 ه . ق 715 م ) ، او راست ( كتاب خطب امير المؤمنين ) و اين كتاب تا قرن پنجم هجرى در دسترس بوده است زيرا نجاشى مؤلف كتاب ( رجال ) از آن روايت كرده است و نجاشى در سال ( 540 ه . ق 1058 م ) در گذشت ( 1 ) . 3 - ابو مخنف لوط بن يحيى ازدى غامدى مورخ معروف و متوفاى قبل از سال 157 ه . ق ( 2 ) ابن النديم وى را در الفهرست خود نام برده است و سى و سه اثر او را بر شمرده است و تمام كتابهاى نامبرده كه در ذيل از آنها نام مى بريم مشتمل بر خطبه‌هاى امير المؤمنين ( ع ) است : كتاب الجمل ، كتاب صفين ، كتاب اهل النهروان و الخوارج ، كتاب الغارات ، كتاب مقتل على ، كتاب مقتل محمد بن ابى بكر و الاشتر و محمد بن ابى حذيفة ، كتاب الشورى و مقتل عثمان ( 3 ) . 4 - ابو محمد ( ابو بشر ) مسعده فرزند صدقة العبدى كوفى ، شاگرد امام موسى كاظم عليه السلام ( شهادت 183 ه . ق 799 م ) . نجاشى گويد : كه او را كتابهاى متعدد باشد و از جمله « كتاب خطب امير المؤمنين » است و ابن شاذان به اسناد خود آن را بر ما روايت كرد ( 4 ) . 5 - ابو اسحق ابراهيم بن الحكم بن ظهير فزارى كوفى مؤلف كتاب « تفسير » به نقل از سدى است . وى نزد قاضى شريك ( فوت 177 ه . ق 793 م ) تلمذ كرد . او راست « كتاب خطب على رضى اللّه عنه » كه نجاشى به اسناد خود از آن روايت كرده است ( 5 ) .

--> ( 1 ) فهرست شيخ طوسى ( 61 ) ، رجال نجاشى ( 19 ) و لسان الميزان ( 1 439 ) . ( 2 ) مؤلف تاريخ فوت او را قبل از يك صد و هفتاد هجرى برابر 715 م نوشته كه سهو است . او راويه‌اى از علماى قديم سيرت و اخبار مذهب شيعه داشت و در كوفه مى زيست . ( 3 ) فهرست ابن النديم ( 136 ) و منهج المقال ( ورق 277 ب ) . ( 4 ) رجال نجاشى ( 290 ) ، منهج المقال ( 342 ب ) و لسان الميزان ( 6 22 ) . يك نسخه از كتاب مسعده به دست على بن طاوس رسيد و تاريخ نسخ آن بعد از سال دويست هجرى بوده است و اين كتاب بعدا به دست شيخ حسين بن سليمان حلى افتاد و در كتاب « منتخب البصائر » از آن نقل كرد و سيد به نوبهء خود از كتاب حلى روايت كرده است ( مصادر نهج البلاغه 1 52 عبد الزهراء حسينى ) . ( 5 ) فهرست شيخ طوسى ( 11 ) ، رجال نجاشى ( 11 ) ، منهج المقال ( 7 ب ) و كشف الحجب ( 206 ) .